گامبورو

بیماری گامبورو یا بورس عفونی

بیماری گامبورو یک بیماری حاد و واگیردار ویروسی پرندگان جوان می باشد که باعث تخریب سلول های لنفوسیت بورس و همچنین سایر ارگان های لنفوئیدی می شود. این بیماری یکی از شایع ترین بیماری های طیور در نقاط مختلف دنیا می باشد. دوره کمون این بیماری 18تا36ساعت ودوره بیماری 3تا 7 روز است. بیماری گامبورو، توسط ویروس گامبورو در سنین ۴ تا ۶ هفتگی ایجاد می‌شود.

عامل بيماري گامبورو:

گامبورو توسط ویروسی از خانواده بیرنا ويريده ایجاد میگردد. ویروس بسیار مقاومی است و نسبت به خیلی از ضدعفونی کننده های رایج ، مقاوم می باشد .بطوریکه دمای 70درجه را به مدت یک ساعت تحمل می کند. ویروس گامبورو در سالن پرورش طیور می تواند تا 4 ماه زنده بماند و اگر فارمی آلوده به ویروس شود ، ممکن است در دوره های متوالی علایم بیماری در گله مشاهده گردد.

نحوه  انتقال بیماری :

ویروس گامبورو از طریق مدفوع ، غذا ، آب و از پرندگان بیماربه سالم انتقال پیدا می کند و پرندگان با بلعیدن ویروس آلوده می گردند. ویروس گامبورو ویروس مقاومی است و به راحتی توسط پرسنل ، تجهیزات و دان قابل انتقال می باشد.

گامبورو بالینی و تحت بالینی:

بیماری گامبورو به دو فرم جوجه ها را درگیر می کند. یکی از آنها به شکل تحت بالینی بیماری گامبورو است که اگر جوجه در سنین قبل از سه هفتگی درگیر شود علایم بالینی بیماری مشاهده نمی گردد ولی به شدت باعث تضعیف سیستم ایمنی جوجه می گردد. گامبورو تحت بالینی یک از مشکلات مهم اقتصادی در واحدهای آلوده به ویروس می باشد.

گامبورو تحت بالینی را در طیورگوشتی که به صورت متراکم پرورش داده می شوند اغلب می توان دید که باعث کاهش رشد، عدم وزن گیری ، بالابردن ضریب تبدیل و تلفــات زیاد و ایجاد حساسیت به واکســـــن های تنفسی در گله می شود. نشـــان داده شده که واحد هایی که به ویروس گامبورو آلوده هستند، پرندگان در سنین اولیه زندگی مبتلا می شوند و بیماری به صورت تحت بالینی و بدون علایم ایجاد می گردد که باعث کاهش رشد وبهره وری در گله می شود. بیماری گامبورو بالینی عموما" بالاتر از سه هفته خود را نشان می دهد یعنی گله بعد از سه هفتگی به ویروس آلوده می شود که در این شرایط تلفات و علایم بیماری گامبورو ناگهانی خود را نشان می دهند. علایم بالینی شامل دهيدراتاسيون ، کسلی جوجـــه و ژولیده شدن پرها و در کالبد گشایی ، بورس پرندگان تخریب و تورم و خونریزی دارند.

علائم بیماری گامبورو:

مصرف آب وغذا کم می شود ، اسهال سفیدآبکی ، کم آبی بدن ، پرهای ژولیده ، طیوربی حال وقوز کرده ومنقارخود را به سمت شکم خود برده ویا روی زمین می گذارند ودر حالت چرت هستند.اکثر طیور مبتلا می شوند وتلفات تا 15% بیشتر نمی شود ولی ویروس باعث ضعف سیستم ایمنی می شود وبیماری های دیگر ازجمله کلی باسیلوز ،کوکسیدیوز (اسهال خونی ) وC.R.D طیور رامبتلا می کنند . تورم و پرخونی بورس همراه ترشحات ژلاتینی زرد رنگ در سطوح سروزی بورس ونقاط نکروز بافتی را نیز می توان دید. 5 روز بعد از درگیری ،بورس کوچک و آتروفی می گردد.

کالبدگشایی:

در کالبد گشایی تورم کلیه ها دیده می شود که به خاطر خشکی بدن و کم آب شدن بدن پرنده می باشد و ویروس گامبورو به صورت مستقیم  اثری روی کلیه ها ندارد ، بورس فابریسیوس متورم شده ومایع داخل آن زیاد شده و زرد رنگ وپرخون است وبه مرور تحلیل می رود، نرمی استخوان در طیورمبتلا یک امر عادی است ، ویروس گامبورو موجب اختلال در سیستم انعقاد خون پرنده شده و باعث می گردد تا نقاط خونریزی در عضلات سینه و ران مشاهده شود.

تشخیص :

بیماری گامبورو را می توان با توجه به تاریخچه گله و علایم بالینی و کالبد گشایی پرندگان تشخیص داد. پرندگان زیر 3 هفته علایم بالینی ندارند و پرندگان بالای 3 هفته علایم بالینی نشان می دهند. برای تأیید بیماری گامبورو می توان در مراحل اولیه بیماری ، از روش نکروپسی بافت بورس ، بیماری را تشخیص داد و در مراحل آخر بیماری حالت تحلیل بورس را باید از بیماری های دیگری مثل مارک و یا مایکوتوکسین ها تشخیص و تفریق داد.
در سنین زیر سه هفته به خاطر وجود ایمنی مادری بیماری گامبورو به صورت تحت بالینی بروز می کند و علائـم بیماری مشاهده نمی گردد که برای تشخیص بیماری از روش های هیستو پاتولوژی بورس یا جدا کردن ویروس باید کمک گرفت .

پیشگیری :

برای کنترل بیماری گامبورو، برنامه واکسیناسیون دقیق برعلیه بیماری گامبورو،رعایت بهداشت ، قرنطینه ،ضدعفونی مرغدان بویژه با گاز فرمالین مفید است . دارا بودن ایمنی مادری قابل قبول و یکنواخت ،چون ایمنی تولید شده درمرغ مادر به جوجه منتقل می شود و اگر این سطح ایمنی در حد قابل قبول باشد، باعث می گردد تا در هفته های اول زندگی پرندگان نسبت به بیماری مقاوم باشند.

درمان :

درمان خاصی ندارد ولی دادن کمی آنتی بیوتیک همراه با مولتی ویتامین + الکترولیت توصیه می شود .آنتی بیوتیک زیاد مصرف نکنید چون باعث عدم جذب کلسیم شده ونرمی استخوان بیشتر می شود .رعایت اصول بهداشت خیلی مهم است .