آسیب کلیوی در مرغهای تخمگذار

آسیب کلیوی در مرغهای تخمگذار

آسیب کلیه ها به شدت زندگی و آسایش مرغهای تخمگذار را تحت تاثیر قرار داده و حتی ممکن است منجر به مرگ آنها گردد. بنابراین به منظور جلوگیری از آسیب کلیوی ، بهترین  راه برای پیشگیری  از تشکیل سنگهای  کلیوی استفاده از مکملهای غذایی همراه با اسیدی فایرها می باشد.

آسیب کلیوی ناشی از سنگهای کلیوی ( urolithiasis) یک بیماری دژنراتیو کلیوی شامل تشکیلurolith در حالبهای مرغهای تخمگذار است. این ممکن است با عوامل متعددی ( کلسیم بالای جیره، کاهش فسفر جیره و nephropathogenic IBV) ، همراه باشد.

ضایعات کلیه و نقرس احشایی در میان شایعترین علل مرگ و میر طیور شناخته شده اند. از آنجایی که میدانید،کلیه ها در طیف وسیعی از عملکردهای حیاتی بدن  نقش دارند ، بنابراین تعجب آور نیست که اختلال در عملکرد کلیه باعث مشکلات عمیق در صنعت مرغداری می شود.

urolithiasis به عنوان یک بیماری دژنراتیو کلیه اکتسابی در پولتها و مرغهای تخمگذار تعریف شده که سبب معدنی شدن کانونی کلیه ها ، انسداد پیشرونده و تدریجی حالبها بوسیله سنگهای کلیوی و آتروفی کلیه به دلیل انسداد ureteral با هیپرتروفی جبرانی قسمت غیر آسیب دیده کلیه ها می شود.

این بیماری به علل متعدد حادث می گردد ،  در درجه اول در مرغهای تخمگذار مشاهده شده و باعث افزایش مرگ و میر و کاهش تولید تخم مرغ می شود. مرگ به دلیل uricemia  زمانی که عملکرد کلیه برای حفظ متابولیسم طبیعی بدن کافی نباشد، حادث می گردد.

علائم و نشانه ها:

شایعترین علائم شامل کم آبی ، رنگ پریدگی تاج و افسردگی می باشد. در بعضی موارد در مرغهای تخمگذار تحلیل و آتروفی عضلات سینه و پا مشاهده می گردد . در پرندگان متعدد تورم و قرمزی پا دیده می شود. افزایش مرگ و میر در پرندگان 35 – 19 هفته دیده می شود.کل تلفات گله بین 50 – 2 % گله می باشد. مرگ و میر اساسا با آتروفی شدید کلیه و انسداد حالبها همراه است . همچنین تعداد بسیار زیادی از پرندگان از درگیری یک طرفه یا دو طرفه مجاری ادرای همراه با آتروفی شدید (شکل 1) یا هیپرتروفی نامنظم یک یا چند تا از لوب های کلیه رنج می برند . حالب ها به طور مشخص بزرگ شده اند و حالب بزرگ و قابل توجهی با سنگهای سفید غیر منظم دیده می شود.(شکل 2) سنگها بزرگ شده تا اینکه کل حالب را در برگیرند و باعث انسداد کامل کلیه و دژنره شدن آن می شود.

شکل 1: مرغهای تخمگذار 30 هفته ای : هیپرتروفی جبرانی کلیه راست به همراه آتروفی کامل کلیه چپ.

تا زمانی که دو قسمت از شش قسمت کلیه طیور سالم باقی بماند ، طیور می توانند زنده بمانند.

در نهایت یک حالب متورم در اثر تجمع مایع و انسداد آن توسط سنگ بزرگ (بالای cm 5  طول) باقی  می ماند. کلیه غیر آلوده به طور مشخص به واسطه هیپرتروفی جبرانی بزرگ می گردد. پرندگان تا زمانی که دو قسمت از شش قسمت کلیه آنها سالم باقی بماند و فعالیت خود را انجام دهد می توانند به حیات خود ادامه دهند. انسداد حالب بوسیله سنگها ، آتروفی کلیه و هیپرپلازی به همراه کلیه رنگ پریده و بزرگ شدگی منتشر کلیه حضور دارد. مفاصلtibiotarsal  توسط نقرس مبتلا می شوند. پرندگان رسوب اسید اوریک گسترده را در سراسر بافتهای احشایی (شکل 3) غشای پریتنئوم و بافتهای زیرپوستی دارند.

شکل 2: مرغهای تخمگذار 20 هفته ای : سنگهای بزرگ که هر دو حالب  را اشغال کرده و سبب آتروفی ملایم کلیه راست شده است.

شکل 3: رسوب اسید اوریک در سراسر قلب (نقرس احشایی)

عوامل تشکیل دهنده  urolithiasis:

urolithiasis توسط تعامل فیزیولوژیکی بین عوامل متعددی حادث می شود:

• کلسیم زیاد جیره و کاهش فسفر قابل دسترس در جیره

کلسیم و فسفر ارتباط بسیار نزدیکی به هم دارند و کمبود یا افزایش یکی با استفاده مناسب دیگری تداخل ایجاد می کند. عدم بالانس این مواد معدنی در جیره می تواند سبب اختلال پاتولوژیکی بسیاری ، از جمله نارسایی کلیه و پیشرفت نقرس شود. ترکیب کلسیم بالای جیره و کاهش فسفر قابل دسترس در طول پرورش پولت ها سبب تشکیل سنگهای کلیوی در پولت ها و مرغهای تخمگذار می شود. همچنین جالب است که ترکیب افزایش کلسیم جیره و فسفر قابل دسترس نرمال سبب بروز سنگهای کلیوی در مرغها   می گردد ، اما آسیب کلیوی در طی پرورش پولت ها پنهان باقی می ماند.

• گونه های نفروپاتوژنیک از ویروس برونشیت عفونی (IBV)

این ویروسها از بسیاری از شیوع سنگهای کلیوی جدا شده اند.IBV  می تواند باعث آسیب کلیوی شود بدون اینکه لزوما سبب بروز علائم تنفسی یا اختلالی در کیفیت پوسته تخم مرغ شود. این ویروس معمولا باعث سنگهای کلیوی در طی رشد پولت ها نمی شود ، اما ممکن است سبب سنگهای کلیوی در پولت ها هنگامی که با جیره ای حاوی کلسیم بالا تغذیه می شوند، شود.

• محرومیت از آب :

به نظر میرسد که سنگهای کلیوی در گله های تجاری در اثر کمبود آب بوجود آید. این حالت ممکن است هنگامیکه که گردش مایع در کلیه ها کاهش یابد، حادث شود.

 

جیره های اسیدی بر طرف کننده urolithiasis :

مصرف مکملهای غذایی طیور به همراه اسیدی فایرها (کلرید آمونیوم – سولفات آمونیوم) برای کاهش pH ادرار و جلوگیری از تشکیل سنگهای کلیه مفید می باشد. همچنین ممکن است مصرف آب ، دفع ادرار و رطوبت مدفوع را افزایش دهند. مصرف مکملهای غذایی با سولفات آمونیوم 5/0 % باعث حل شدن سنگهای موجود و جلوگیری از تشکیل سنگهای جدید در گله هایی که در معرض شیوع سنگهای کلیوی هستند، می شود. درمان باید در تمام دوران تولید ادامه پیدا کند در غیر این صورت سنگها دوباره در مرغهای دچار ضایعات کلیوی شروع به تشکیل کرده و در طی 2 هفته بعد از دوره مصرف اسیدی فایرها ، سنگهای کلیوی باعث مرگ و میر قابل توجه می شوند.