کم خونی به عنوان کاهش مطلق در توده گلبول قرمز بوسیله شمارش RBC، غلظت هموگلوبین و PCV تعریف شده است. کم خونی میتواند توسط از دست دادن RBC ، تخریب یا کاهش تولید آن پیشرفت نماید. کم خونی به دو صورت کم خونی احیا شونده (anemia regenerative ) و غیر احیا شونده (anemia nonregenerative )طبقه بندی می گردد. در کم خونی احیا شونده، مغز استخوان با افزایش تولید RBC و آزاد سازی رتیکولوسیتها ، به کاهش توده گلبولهای قرمز پاسخ مناسب می دهد. در کم خونی غیر احیا شونده، مغز استخوان به کاهش توده گلبول قرمز و افزایش نیاز به RBC پاسخ کافی و مناسب نمی دهد. کم خونی هایی که بواسطه خونریزی یا همولیز ایجاد می شوند معموال احیا شونده و کم خونی هایی که بوسیله کاهش اریتروپوئتین یا وضع غیر عادی مغز استخوان حادث می شود ، کم خونیهای غیر احیا شونده هستند.

علائم کلینیکی:

علائم کلینیکی در حیوانات کم خون بستگی به درجه کم خونی، طول مدت زمان )حاد یا مزمن( و عوامل دیگر دارد. کم خونی حاد در صورتیکه به سرعت بیش از یک سوم حجم خون را از دست بدهد و جایگزین نگردد می تواند باعث شوک و حتی مرگ شود. در فقدان حاد خون در حیوان معموال تاکی کاردیا (tachycardia) ، رنگ پریدگی غشاء مخاطی، نبض ضعیف و فشار خون پایین دیده می شود. ممکن است عامل از دست دادن خون آشکار (ضربه) باشد، اما اگر شواهد خونریزی بیرونی مشاهده نشد، می بایست به یک منبع داخلی یا کاهش خون پنهان مانند پارگی تومور طحال، اختالل انعقادی، زخم دستگاه گوارش و انگلها یا سایر نئوپالزیها نسبت داد. اگر همولیز وجود داشته باشد، بیمار ممکن است زرد رنگ به نظر برسد. در بیماریهایی با کم خونی مزمن زمان برای تنظیم و جبران تظاهرات بالینی با عالئم مبهم بی حالی، ضعف و بی اشتهایی بیشتر می باشد. این بیماران یافته های فیزیکی مشابهی دارند. رنگ پریدگی غشاء مخاطی، تاکی کاردیا و احتماال بزرگ شدگی طحال یا سوفل قلبی جدید و یا هر دو عالمت را دارا هستند.

تشخیص:

گرفتن تاریخچه کامل، بخش مهمی از کار با حیوانات کم خون می باشد. سوالات ممکن است شامل طول مدت علائم بالینی، تاریخ در معرض قرار گرفتن با سموم (مانند موش کش ها، فلزات سنگین، گیاهان سمی)، درمان های دارویی، واکسیناسیون، تاریخچه مسافرت و هر بیماری قبلی باشد. آزمایش CBC، شامل شمارش پلاکتها و رتیکولوسیت ها، اطلاعاتی راجع به شدت کم خونی و درجه پاسخ مغز استخوان می دهد و همچنین برای ارزیابی سایرسلولهای خونی کاربرد دارد. یک گسترش خونی می بایست ناهنجاری های مورفولوژیکی یا اندازه RBC و انگلهای RBC را ارزیابی نماید. شاخصهای RBC ( اندازه گیری اندازه و غلظت هموگلوبین) بوسیله شمارشگر های سلولی کالیبره برای گونه های مورد نظر محاسبه می شود. اندازه گلبول قرمز با حجم متوسط گلبول یا MCV ) volume corpuscular mean )بیان می شود و نشان دهنده درجه ای از بازسازی است. ماکروسیتوز (افزایش MCV) معموال در ارتباط با کم خونی احیاء شونده است. ماکروسیتوز می تواند در سگهای پودل (poodle) بدون وجود کم خونی به ارث برسد و یا ممکن است در گربه های کم خون آلوده به ویروس لوسمی گربه (virus leukemia feline) حادث شود.
میکروسیتی RBC نشانه کم خونی فقر آهن است. غلظت هموگلوبین هر RBC، با dL/g اندازه گیری می شود و به عنوان غلظت متوسط هموگلوبین گلبول تعریف می گردد. ناهنجاری در مورفولوژی RBC، نظیر stippling basophilic، می تواند نشان دهنده مسمومیت با سرب باشد.
تشکیل اجرام هینز (body Heinz (می تواند نشان دهنده آسیب اکسیدان به RBC و در معرض قرار گرفتن با سموم (عوامل سمی موثر در کم خونی) باشد. گربه ها نسبت به سایرگونه ها حساستر به تشکیل اجرام هینز هستند و حتی گربه های بدون داشتن کم خونی، دارای تعداد کمی از اجرام هینز می باشند. شمارش رتیکولوسیتها معموال به عنوان یک درصد از توده RBC گزارش می شود. این مقدار می بایست برای درجه ای از کم خونی به منظور تصحیح میزان بازسازی تصحیح شود. شمارش کامل رتیکولوسیتها )که از حاصل ضرب µL/RBC در درصد رتیکولوسیتها محاسبه می شود( از µL05555/ <یا µL06666/ <در گربه ها یا سگ ها به صورت احیا شونده در نظر گرفته می شود. به منظور اصالح درصد رتیکولوسیتها این فرمول می تواند کمک
کننده باشد :
فرمول : در صورتی که درصد رتیکولوسیتهای تصحیح شده بیشتر از %1 باشد، نشان دهنده بازسازی در سگ و گربه است. بعد از کم خونی حاد یا بحران همولیتیک، معموال 3-4 روز برای نشان دادن رتیکولوسیتوزیس زمان لازم است.
آزمایشات سرولوژی خون و تجزیه ادرار، عملکرد اندامها را تخمین می زند. اگر به کم خونی ناشی از خونریزی از دستگاه گوارش مشکوک شدیم، آزمایش مدفوع برای اجرام مخفی خون و انگلها می تواند مفید باشد. رادیوگرافی نیز به تشخیص بیماریهای پنهان مانند penny( مسمومیت با روی( و کم خونی همولایتیک کمک می نماید. ضربه یا خونریزی ممکن است عالئمی از اختالل انعقادی و مشخص کننده نیاز به فاکتورهای انعقادی باشد. اگر بیماریهای هموالیتیک مورد ظن باشد، برای آگلوتیناسیون خود به خود و تست کومب مستقیم، نمونه خون می تواند شاخص باشد. تست اتوآگلوتیناسیون می تواند بوسیله قرار دادن یک قطره نمک و یک قطره خون تازه بیمار روی اسالید انجام شود. سپس اسالید به آرامی تکان داده می شود تا با یکدیگر مخلوط شوند و از نظر ظاهری و میکروسکوپی برای میکرو و ماکروآگلوتیناسیون ارزیابی می شود. تست سرولوژی برای عوامل عفونی شبیه لوسمی ویروسی گربه ها )Echrlichia) ، کم خونی ویروسی عفونی اسب و بابزیا می تواند مفید واقع شود.
در هر حیوانی با علت ناشناخته کم خونی غیر احیاء شونده ، ارزیابی مغز استخوان بوسیله آسپیراسیون و یا بیوپسی انجام می گیرد. اگر CBC کاهش بیش از یک رده سلولی را نشان دهد، احتماال نشان می دهد که مغز استخوان هیپوپالستیک است که با بیوپسی همراه با آسپیراسیون مشخص می گردد. بیوپسی و آسپیراسیون مکمل یکدیگرند؛ بیوپسی برای ارزیابی ساختار و درجه سلولهای مغز استخوان بهتر می باشد و آسپیراسیون برای ارزیابی بهتر شکل سلولی استفاده می شود. آسپیراسیون همچنین برای ارزیابی منظم بلوغ سلولهای قرمز و سفید
خون، نسبت گلبولهای قرمز به سفید (نسبت E:M )و تعداد پلاکتها استفاده می گردد. ذخیره آهن همچنین بوسیله رنگ آمیزی آبی ارزیابی می شود و نسبت E:M کمتر از ،1 نشان می دهد که درصد تولید گلبولهای قرمز بیشتر از گلبولهای سفید و نسبت E:M بیشتر از ،1 دقیقا برعکس می باشد

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *