تریکومونیازیس گاوی

تریکومونیازیس گاوی

بیماری مقاربتی مسری پروتوزوال گاوی که در مراحل اولیه با مرگ زودهنگام جنین و ناباروری و در نتیجه افزایش فواصل زایمانی نمایان می شود. 

علت:

ارگانیسم عامل یک انگل تک سلولی تریکومونیاسیس به نام  Trichomonas foetus  می باشد.

شيوع : 

این ارگانیسم در گاوهای نر در غلاف داخلی و خارجی پنیس زندگی میکند و در دستگاه تناسلی کولونایز می شود. تریکوموناس گاوی میتواند از طریق گاونر ماده و با تلیسه آلوده وارد گله و یا مزرعه شود. این  ارگانیسم تنها در دستگاه تناسلی گاوهای نر و ماده وجود دارد. بیش از ۹۰ % گاوهای ماده به وسیله یک گاو نر آلوده، ممکن است آلوده شوند. انتقال بوسیله تلقیح مصنوعی امکان پذیر است، اما احتمال انتقال بدلیل رعایت  بهداشت در جمع آوری مایع منی و همچنین افزودن آنتی بیوتیک به آن کمتر می باشد . انتقال تنها در زمان مقاربت صورت گرفته و اکثر گاوهای نر آلوده باقی می مانند. ماده ها معمولا خودبه خود ۳ ماه بعد از  زایمان از عفونت پاک میشوند. در موارد نادر یک ماده ممکن است در طول دوران حاملگی آلوده باقی بماند  و ترشحات تریکوموناسی از دستگاه تناسلی در هنگام زایمان خارج شود. گاوهای آلوده ای که کمتر از ۹۰ روز  از استراحت جنسی بعد از زایمان آنها گذشته و رحم به صورت طبیعی به حالت اولیه خود برگشته ممکن است  تصور شود که عاری از بیماری هستند. هر گونه مصونیت از این عفونت به مدت طولانی دوام نخواهد داشت و عفونت مجدد ممکن است حادث شود. گاوهای نر معمولا علائم بالینی بیماری را نشان نمی دهند. 

گاوهای ماده و بعضی گاوهای نر تمایل به پاک کردن عفونت از بدنشان دارند اما نرهای ۳ ساله و یا مسن تر  تمایل دارند که به صورت ناقلین دائمی در آیند و منبع اصلی انتقال بیماری از یک فصل زایش به فصل دیگر  باشند. بیماری در ماده ها بر خلاف نرها که یک عفونت دائمی ایجاد می کند، به صورت خود محدود است و بعد  از چند سیکل فحلی بیشتر ماده ها و تلیسه ها از عفونت پاک میشوند. اما ممکن است این مدت چند ماه طول  بکشد. درصد کمی از گاوهای ماده که هنوز قادر به تولید گوساله های طبیعی هستند ممکن است که بصورت  حاملین دائمی در آمده و عفونت را به سایر گاوهای نر در طی فصل های بعدی زایش منتقل کنند.

علائم بیماری در گله : 

بارزترین علامت، ناباروری در گله میباشد. معمولا مرگ جنین ۵۰ - ۱۰۰ روز بعد از لقاح صورت  می گیرد که بسیاری از این سقط های زودهنگام تشخیص داده نمی شوند. آن دسته از گاوهایی که جنین خود را  در ماه سوم بارداری سقط میکنند علائم بارز سقط را نشان میدهند. گاوهایی که گوساله خود را بیش از ۴ ماه نگاه می دارند معمولا گوساله زنده بدنیا می آید. نتیجه نهایی شامل تعداد زیادی گاو باز به طور متوسط  ۵۰ - ۴۰  % گاوها و همچنین گاوهایی با تاخیر در زایمان ( فواصل زمانی افزایش یافته بیش از چندین ماه ) در  طی آزمایشات بارداری می باشد. 

انتقال این ارگانیسم در طی فصل زایش میتواند گوساله زایی را کاهش دهد که یا بواسطه مرگ زودهنگام  جنین و یا سقط می باشد. عفونت اولیه در ماده معمولا در لقاح و آبستنی دخالت ندارد اما باعث مرگ جنین و یا  سقط در ۷۰ - ۵۰ روزگی بارداری می شود. به طور معمول گاوها ۳ – ۱ ماه بعد از زایش به مرحله استروس  بر می گردند، اما در نتیجه عفونت این دوره به ۶ - ۲ ماه طول می کشد. 

 ممکن است همچنین عفونت رحمی بعد از مقاربت در گاوها هم دیده شود ، اما معمولا این اتفاق در کمتر از ۵  % حیوانات دیده می شود. 

تشخيص : 

تشخیص آزمایشی ممکن است بر پایه تاریخچه و علائم کلینیکی باشد. تشخیص معمولا به وسیله آزمایش گاو نر  انجام می شود. تایید این تشخیص بر اساس یافتن عامل بیماری حداقل در یک حیوان گله می باشد که این امر  به واسطه یک آزمایشگاه تشخیصی انجام می شود. 

1-پیدا کردن یک ارگانیسم در یک جنین سقط شده

2-کشت ارگانیسم از سواب واژن و یا از ترشحات پیومترال گاو 

3-یافتن ارگانیسم یا DNA در نمونه Smegma  جمع آوری شده از اطراف غلاف داخلی پنیس از یکی از گاوهای نر گله 

4- اگر یک گاو نر مثبت باشد باید احتمال آلودگی کل گله را در نظر داشت. مطالعات روی گاوهای  مثبت نشان می دهد که در روش کشت حدود ۲۰ - ۱۰ % گاوهای آلوده تشخیص داده نمی شوند، در  صورتی که فقط یکبار آزمایش شوند. بنابراین اگر در آزمایشی که از کل گاوهای نر انجام می شود  هیچ گاو نری مثبت نباشد می توان گفت که حدود ۹۰ - ۸۰٪ گله پاک است.

تست :

نمونه ها می بایست برای کشت در یک آزمایشگاه تشخیصی آماده شوند. دامپزشکان می توانند نمونه ها را از  طریق کیسه ها یا لوله های انتقالی خاص از آزمایشگاه تشخیصی جمع آوری کنند. هر گونه موارد مشکوک  باید به آزمایشگاه تشخیصی ارسال شود. 

آزمایشهای جدید شامل PCR - Polymerase Chain Reaction   حساستر از آزمایشهای قدیمی کشت نمونه ها و جستجو برای تشخیص تریکوموناس در زیر میکروسکوپ می باشد. 

پیشگیری : 

همانند تمام بیماریها پیش گیری بهتر از درمان می باشد. با دامپزشک مشورت کنید. 

در خرید و جایگزین کرن گاوهای نر و ماده محتاط باشید. گاوها را از مناطقی که بیماری حضور دارد،  خریداری نکنید. گاوهایی که آزمایش شده اند و یا گاوهای اصیل را خریداری نمایید. از گاوهای نر جوان  استفاده نمایید، چرا که هر چه گاو مسن تر باشد، احتمال انتقال عفونت بیشتر است. از تلقیح مصنوعی به عنوان  راهی برای جلوگیری از انتقال این بیماری استفاده نمایید.

فنس ها و نرده ها را بازدید نموده تا مبادا با گاوهای همجوار که ریسک بالای بیماری را دارند مخلوط شوند.

درمان و کنترل :

مدیریت گله برای کنترل حیاتی میباشد با دامپزشک مشورت کنید. 

1. حذف گاو نر گله : در صورت امکان هر ساله گاوهای نر را کشتار کرده و گاوهای جدیدی را جایگزین نمایید. اگر این کار امکان پذیر نیست گاوهای نر می بایست برای تشخیص ارگانیسم  آزمایش شوند. هر گاو نر می بایست حداقل سه کشت منفی یا یک آزمایش PCR منفی داشته باشد ، تا منفی در نظر گرفته شود. هر گاو نری که در آزمایش مثبت شود می بایست از گله حذف شود.

2.حذف گاوهای ماده : همه گاوهای باز و آنهایی که گوساله خود را در هنگام زایمان از دست داده اند، باید از گله حذف شوند. تنها گاوهایی که گوساله سالم دارند باید به مرتع فرستاده شوند.

3.رکوردها: حفظ گاوهای خاص و بارور در گله و تشخیص گاوهای حامل

4. واکسیناسیون : واکسنی وجود دارد که اجازه میدهد با شرایط بیماری زندگی نمود، اما نمی توان حیوانات حامل را از بین برد. تنها روشی که می تواند بیماری را از بین ببرد، استفاده از شیوه های  مدیریت خوب است. استفاده از واکسن ممکن است این مراحل را پیچیده نموده و زمان از بین بردن  تریکوموناس را در گله طولانی تر کند واکسن به گاوهای ماده و تلیسه ها کمک می کند که عفونت  را در مدت چند هفته ( بر خلاف چند ماه ) پاک کنند. در بیشتر موارد نمی توان از عفونت پیشگیری  نمود. واکسن نمی تواند از عفونت پیشگیری کند و یا اینکه بیماری را در نرها کاهش دهد. 

5.  از تلقیح مصنوعی بصورت انحصاری استفاده نمایید. 

6. هیچ گونه آنتی بیوتیک با دارویی در غذای حیوانات به منظور درمان و پیشگیری اضافه نکنید. 

7. انواع imidazolesها برای درمان گاوهای نر استفاده میگردد اما احتمالا هیچ داروی مناسب و موثری وجود ندارد. Ipronidazole ها احتمالا موثر تر هستند اما بواسطه pH پایین آن ، باعث آیسه های مکرر در محل تزریق میشود، علاوه بر این احتمالا گاوهای نر بعد از درمان دوباره مستعد  به عفونت می شوند و مقاومت به  Ipronidazole نیز ممکن است دیده شود. 

Trichomonas foetus  موجود در سیمن می تواند بوسیله dimetridazole  پاک گردد.

8.اگر در آزمایش یک گاو نر مثبت شود توصیه میشود که دام نر را حذف نمود و تمام ماده ها را ۲ بار  به فاصله یک ماه واکسینه کرد. اگر میخواهید که گاو نر را نگاه دارید، می توانید سالانه تمام  گاوهای ماده را واکسینه نمایید. اما بهتر این است که تمام گاوهای نر و همچنین گاوهای ماده را قبل از  فصل جفت گیری حذف نمایید. در صورتی که نمی خواهید تمام نرها را حذف کنید، می بایست از  آنها حداقل ۳ بار به فواصل یک هفته ای نمونه گیری نمایید. با ۳ بار جواب منفی، ۹۹٪ مطمئن خواهید  بود که یک گاو نر منفی می باشد.